ROMSKI MEDIJSKI SERVIS | Gypsy Journal

Kako su Romi došli na Balkan?

Administrator

Kako su Romi došli na Balkan?

Romski Medijski Servis uz podršku Ministarstva informisanja i telekomunikacija realizuje projekat "Ruka prijateljstva".

Romi imaju dugu i kompleksnu istoriju koja seže unazad vekovima. Njihovo porijeklo nije potpuno jasno, ali se vjeruje da potiču iz sjeverozapadne Indije. Prve dokaze o njihovom prisustvu na Balkanu datiraju iz srednjeg veka.

Romi su stigli na Balkan tijekom različitih perioda, ali najznačajniji talas migracija desio se u 14. i 15. veku tokom Osmanlijskog Carstva. Tijekom tih vijekova mnogi Romi su bežali od ekonomske i socijalne nesigurnosti, kao i od ratova, tražeći utočište na Balkanu.

U različitim dijelovima Balkana, Romi su se integrisali na različite načine. Neki su živjeli u naseljima, čuvajući svoj jezik, kulturu i tradiciju, dok su se drugi asimilirali u lokalno stanovništvo. Romi su se tijekom vijekova suočavali s različitim izazovima, uključujući diskriminaciju i socijalnu marginalizaciju.

Danas Romi čine značajan dio populacije na Balkanu, s raznolikim iskustvima i doprinosima. Njihova povijest na ovom području odražava kompleksnost migracija, miješanja kultura i izazova s kojima su se suočavali tokom vremena.

Uprkos različitim izazovima, romska kultura ostavlja snažan pečat na Balkanu. Njihova muzika, igre i tradicionalna zanatska veština doprinose bogatstvu kulturne baštine regiona. Ipak, romska zajednica i dalje se suočava s društvenim problemima, uključujući nezaposlenost i nedostatak pristupa obrazovanju.

Integracija Roma u društvo ostaje važan izazov, a postignuti su različiti nivoi uspjeha u različitim zemljama. Organizacije i inicijative pokrenute su s ciljem poboljšanja životnih uvjeta romske populacije i prevazilaženja prepreka s kojima se suočava. Unapređenje jednakih prava i pristupa različitim resursima ključno je za stvaranje inkluzivnog društva na Balkanu.

Ko su Aškalije?

Administrator

Ko su Aškalije?

U okviru projekta "Ruka prijateljstva" koji sprovodi Romski Medijski Servis uz podršku Ministarstva informisanja i telekomunikacija, predstavljamo Vam tekst o Aškalijama.

Aškalije su etnička grupa koja potiče iz regije Balkana. Poznate su i kao Aškali ili Aškale, a većinom naseljavaju Kosovo, Albaniju i Makedoniju. Njihov jezik je varijanta albanskog, a kultura i običaji često odražavaju uticaje različitih kultura sa Balkana. Aškalije su često suočene s izazovima vezanim za očuvanje identiteta i integraciju u društva u kojima žive.

Ova manjinska etnička grupa koja se takođe može pronaći u Srbiji, posebno na jugu zemlje, u regionima blizu granice sa Kosovom. Njihovo prisustvo u Srbiji ima svoje korene u istorijskim migracijama i promenama na Balkanu. U Srbiji, kao i u drugim zemljama gde su prisutni, Aškalije su suočene s izazovima očuvanja svoje kulture i identiteta, dok istovremeno nastoje da se integrišu u lokalna društva.

U Srbiji, Aškalije se obično naseljavaju u opštinama duž južne granice s Kosovom, kao što su Bujanovac, Preševo i Medveđa. Njihova zajednica često deli jezik i kulturne elemente s drugim albanskim zajednicama. Međutim, suočavaju se s izazovima, uključujući pitanja identiteta, obrazovanja i zapošljavanja. Ponekad se ističu i socijalna isključenost i ekonomske teškoće. Razumevanje njihove situacije zahteva pažljiv pristup kako bi se podržale inicijative koje doprinose očuvanju njihove kulture i integraciji u šire društvo Srbije.

Drugi tekst koji Vam prenosimo o Aškalijama možete pročitati OVDE.

Egipćani i njihova kultura u Srbiji

Administrator

Egipćani i njihova kultura u Srbiji

U okviru projekta "Ruka prijateljstva" koji sprovodi Romski Medijski Servis uz podršku Ministarstva informisanja i telekomunikacija, predstavljamo Vam tekst o egipatskoj kulturi.

Kultura egipatskog nasleđa prožima Balkan kroz različite elemente, od umetnosti do arhitekture. Primetno je prisustvo egipatskih motiva u lokalnim tradicijama, često reflektujući fascinaciju drevnim egipatskim civilizacijama. Ovaj spoj dva različita kulturna konteksta stvara jedinstvenu mešavinu koja obogaćuje balkanske kulturne izraze.

U Srbiji, prisustvo Egipćana se ogleda i kroz zajednice koje čuvaju svoje kulturno nasleđe. Egipatski narod doprinosi kulturnoj raznolikosti kroz muziku, ples i kulinarstvo. Takođe, mnogi Egipćani u Srbiji često organizuju događaje i manifestacije kako bi podelili svoju tradiciju i istoriju sa lokalnom zajednicom, čime se dodatno jača veza između ova dva kulturna konteksta.

Prisustvo Egipćana na Balkanu može se povezati s migracijama i različitim istorijskim događajima. Postoje različiti faktori koji su mogli dovesti do njihovog prisustva, uključujući trgovinu, diplomatske veze ili migracije iz političkih i ekonomskih razloga. Tačan način i vreme njihovog dolaska mogu varirati, ali često su kulturne razmene i kontakti između različitih regiona igrali ključnu ulogu u formiranju ovakvih zajednica na Balkanu.

Nacionalni Savet Roma

Administrator

Nacionalni Savet romske nacionalne manjine Republike Srbije

U okviru projekta "Ruka prijateljstva" koij realizuje Romski Medijski Servis uz podršku Ministarstva informisanja i telekomunikacija, prenosimo tekst koji govori o strukturi i nadležnostima Nacionalnog Saveta romske nacionalne manjine u Republici Srbiji.

Nacionalni savet Roma u mnogim zemljama ima za cilj zastupanje interesa romske zajednice, promovisanje njihovih prava i unapređenje njihovog društvenog položaja. Slično je i sa Nacionalnim savetom Roma u Srbiji.

Nacionalni savet Roma u Srbiji služi kao predstavničko telo koje se bavi pitanjima i potrebama romske zajednice u zemlji. Njegov cilj je poboljšanje uslova života Roma, unapređenje njihovih prava, i podrška u ostvarivanju socijalne inkluzije.

Predsednik Nacionalnog saveta Roma u Srbiji je Dalibor Nakić, dok funkciju predsednika izvršnog odbora ima Aleksandar Radulović. Odbori unutar Saveta zaduženi su za specifična pitanja npr. postoji odbor za kulturu, čija je predsednica Silvija Nešić, odbor za obaveštavanje, čiji je predsednik Dragan Đorđević, odbor za obrazovanje, čiji je predsednik Vladimir Šainović, kao i odbor za službenu upotrebu jezika, čija je predsednica Šeća Kolompar.

Osim toga, Nacionalni savet Roma sarađuje s vladinim institucijama, nevladinim organizacijama i drugim relevantnim akterima kako bi ostvario svoje ciljeve i poboljšao položaj Roma u društvu.

Balkanski Egipćani

Administrator

Balkanski Egipćani

Balkanski Egipcani ili Cupci , su narodi koji zive pretezno u Srbiji, Makedoniji, Albaniji I Crnoj Gori.
Oni su smatrani romskim narodom, ali ih danas država Srbija priznaje kao zaseban narod.
Prvi dolazak balkanskih Egipćana bio je to kom gvozdenog doba, u vrijeme vladavine Setija I i
Ramzesa II, koji su uvozili gvožđe na Balkan. Prema Herodotovim tekstovima, tijekom antičkog
perioda, medju Grcima i drugim balkanskim stanovnistvom, u njihovom susedstvu su ziveli ljudi
egipatskog porijekla.
Za njih se govori da su potomci albansko-kosovskih Roma, ali s obzirom na to da su njihovi
preci došli iz Egipta dobili su ime Egipćani, I ako službeno ne postoji ni jedan dokument da
imaju bilo kakve veze sa Egipćanima. Prema službenim podacima balkanskih Egipčana ima oko
25.000, samo u Srbiji 13.358 (prema podacima popisa iz 2011 god.).
Ovaj narod je uglavnom islamske veroispovesti i njihov maternji jezik je albanski jezik, ali
Egipćani koji žive u Srbiji služe se srpskim jezikom.
Egipčansko udruženje u Jugoslaviji osnovao je Nazim Arif i koji je bio predsjednik sa sjedištem
u Ohridu. Osnovan je i jedan klub Egipćana u Beogradu koji je kasnije izrastao u Uniju
Egipatski 'Esnaf '. 1991god. u Strugi, osnovana je i egipćanksa politička partija – Partija
demokratskog pokreta – koju je vodio Napoleon Kamberi .
Njihov predstavnik nacionalnog savjeta danas je Emin Zejnulahu , koji se zalaže za obrazovanje
I kulturu balkanskih Egipćana.
Prema nezvaničnim podacima, danas u Zemun Polju živi oko 300 Egipćana i nikada niko od
njih nije posjetio Egipat. Jedan od zanimljivih podataka iz ovog egipatskog naselja jeste, da su
2017 god. srušili do pola njihov verski objekat, (džamiju) u naselju. Razlog za ovo djelo nije
poznat. Kažu da sa komšijama, nemaju nikakvih problema I da dobro sarađuju.

Aškalije

Administrator

U okviru projekta "Ruka prijateljstva" koji sprovodi Romski Medijski Servis uz podršku Ministarstva informisanja i telekomunikacija, predstavljamo Vam tekst o Aškalijama.

Aškalije su etnicka zajednica, koja pretezno zivi u Srbiji, uglavnom u autonomnoj pokrajini Kosovo i Metohija. Većinom su islamske veroispovesti, a govore albanskim jezikom, koji čini poseban ogranak indoevropske porodice jezika.

O Askalije hi etnicko zajednica koja pretezno zivinol an amari phuv, Srbija, uglavnom ando Kosovo. Onaj skoro pa sarore ando islam, pricinen sar o Albanci.

Oni imaju svoju zastavu, ukupno ih ima oko 40.000. U Srbiji prema poslednjem popisu iz 2022. godine u Srbiji zivi 1.307 Aškalija. Iako su pretežno nastanjeni na Kosovu, deo Aškalija se, kao raseljena lica sa KiM, naselio i u druge delove Srbije, narocito u Novom Sadu, gde su 1998. godine osnovali Maticu Aškalija, prvu organizaciju stvorenu sa ciljem očuvanja i negovanja nacionalne kulture Aškalija.

Ona isi len lendjiri zastava, ukupno isi ta len oko 40 .000. Andi Srbija zivinen 1.307 lendjere manusa. Ona vecinom zivinine ko Kosovo ali isi ta len I ando Novi Sad, kate cerde Matica Askalija, koja stvorime zbog lendjiri kultura.

Matica Aškalija je društvena i kulturna organizacija aškalijskog naroda. Nalazi se u Novom Sadu, u Jevrejskoj ulici (Stari Grad). Organizacija je osnovana 1998. godine, a pre njenog osnivanja nije postojala ni jedna organizacija koja je imala za cilj očuvanje i negovanje nacionalne kulture Aškalija.

I matica nalazinol pe ando Novi Sad, oj osnovime 1998 god., pre late na ulo len ni jek aver matica. Lendjiri organizacija osnovime 1998.

Ciljevi Matice Aškalija su poboljsanje postojećeg stanja u obrazovanju, informisanju, zapošljavanju, zdravstvu i izdavačkoj delatnosti Aškalija, kao i uključivanje predstavnika Aškalija u institucije sistema pri odlučivanju o pitanjima manjina. Njihov predsednik je Abedin Dino Toplica.

Predstavnik nacionalnog saveta Askalijske nacionalne manjine je gosp.Muhamet Behrami.

Oni su kao nacija bas aktivni, trude se da budu što vidljiviji. Njihov predstavnik je prošlog meseca 06.10.2023.god razgovarao sa predstavnicima Gradskog odbora grada Novog Sada.

Neke od tema bile su:

 Legalizacija naselja: Inicijativa za legalizaciju nelegalnih objekata u naselju Veliki Rit, koja će omoguciti stanovnicima da legalno reše pitanja stanovanja i prijavljivanja adrese.

 Halal užina za decu: Predlog je usmeren na to da se deci aškalijske nacionalne manjine, koja su pripadnici muslimanske veroisposvesti, obezbede halal užine u osnovnim školama, u znak poštovanja verskih prava ove zajednice.

 Edukativni projekti: Razvoj projekta-strategije za zapošljavanje članova zajednice koji

će raditi na podučavanju dece u novootvorenim edukativno-molitvenim prostorijama, obuhvatajuci i ostale predmete izvan veronauke.

 Zapošljavanje mladih: Zapošljavanje mladih A

skalija na teritoriji grada Novog Sada, uz mogucu fleksibilnost u pogledu podrske ka ispunjavanju uslova za zaposlenjem.

Lengoro trenutno cilj jeste te poboljsinol pe trenutno stanje ando obrazovanje,zdravstvo.Te oven vise vidljiva.Lengoro predsednik ocinool pe Dino Toplica. Lengoro predstavniko ano nacionalni savet I o Muhamet Behrami. Onaj sar nacija bas aktivna. Lengro predsedniko proslo masek pricindja e gadzenca andaro Novi Sad, ako saj te poboljsinol nesave stvaroja sar npr:

 Te legalizuvinen pe o chera

 O chavore te dobinen hallal uzina

 Te zaposlinen pe o terna.

Aškalije su ranije smatrani delom romskog naroda, ali su od strane drzave Srbije priznati kao poseban narod (prvi put su iskazani kao zasebna nacionalnost na popisu iz 2002. godine).

Postoji vise mišljenja o njihovom poreklu. Prema jednom od njih, Aškalije su potomci albanizovanih kosovskih Roma, dok su prema drugim tvrdnjama, oni poreklom ili iz Irana (odakle su se doselili na Balkan u 4. veku), ili sa podrucja Palestine odnosno iz grada Askelona u danasnjem Izraelu (od cega je i nastalo ime Aškalija).

Romi tvrde da su Aškalije u stvari deo Roma, Balkanski Egipćani tvrde da su u stvari deo njihovog naroda, dok same Aškalije smatraju da i jedni i drugi hoće da ih asimiluju.

Njiva molitva se izgovara iskljucivo na arapskom jeziku sem kada imaju predavanje, na jeziku države u kojoj se ta sluzba vrši.

Onaj smatrime sar Roma,ali amari drzava priznanindja len sar posebno narodo 2002god. Postojinen povise misljenja katar ale I savo poreklo isi len.Nekoj vacerol kaj taro Albanci nekoj vacerol kaj ale andaro Iran. Okova so odvoinol len taro aver narodo jeste lendjiri vera, lendjiri molitva vacerol pe iskljucivo ki arapsko chib, jedino kana isi len predavanje andi aver phuv vacerol pe ko jezik kate I molitva odrzavinol pe.

Neki od njihovih poznatih su:

 Sabit Rahmani - Predsednik demokratke partije albanskih aškalija na KiM

 Hafize Hajdini - poslanik

 Etem Arifi - poslanik

 Muhamed Arifi - izvrsni direktor Balksanskih Suncokreta na Kosuvu.